پیشنهاداتی برای «خواندن سوره»

خواندن سوره به عنوان مهم‌ترین شیوه مواجه کردن بچه‌ها با سوره مبارکه، حتی اگر زمان زیادی را به خود اختصاص ندهد، از جمله اصلی‌ترین برنامه‌های فهم قرآن است. برای اینکه دانش‌آموزان، از خواندن و شنیدن سوره لذت ببرند می‌توانیم از روش‌های متنوع خواندن سوره بهره ببریم.

به عنوان مثال می‌توانیم خودمان سوره را برای بچه‌ها بخوانیم، یا یکی از دانش‌آموزان بخواند، یا ما بخوانیم و بچه‌ها تکرار کنند.[1] یکی از بهترین روش‌ها نیز هم‌خوانی سوره توسط دانش‌آموزان است. هم‌زمان با هم‌خوانی یا شکل‌های دیگر خواندن سوره، می‌توانیم فعالیت‌هایی متناسب با مفهوم سوره انجام دهیم. در ادامه چند سبک برای خواندن سوره پیشنهاد می‌شود. برخی از این روش‌ها بدون تغییر و برخی نیز با تغییراتی در فضای آموزش مجازی قابل اجرا هستند.

  • با تظاهر به اینکه وسایل زیادی در دست دارند که به خاطر سنگینی و حمل آن خسته شده­‌اند سوره را بخوانند و مسیری را طی کنندسپس بالعکس عمل نموده و با تظاهر به اینکه وسایل کم و سبکی در دست دارند، همان مسیر را حین خواندن سوره طی کنند.
  • با تظاهر به اینکه به سختی در حال بلند کردن شیء سنگین و یا سبکی هستند سوره را بخوانند.
  • با تظاهر به کشیدن یک کیسه حجیم و یا کوچک بر روی زمین سوره را بخوانند و مسیری را طی کنند.
  • در حین پخش سوره و همخوانی دانش‌آموزان، تصویر یا کلماتی از چیزهایی که زیاد بودنشان خوب یا بد است را به آنها نشان می­‌دهیم. آنها باید با استفاده از دست­های‌شان به روشی که قبل از خواندن سوره قرار گذاشته‌­ایم، خوب یا بد بودن آن موضوع را تأیید یا رد کنند.       
  • با هماهنگی والدین از دانش‌آموزان می‌خواهیم یکی از وسایل اضافی خود که در کودکی به زیاد داشتن و جمع کردن آن علاقه داشته‌­اند را به کلاس بیاورند. سپس سبدی را در کلاس می‌چرخانیم تا بچه‌ها در حالی که سوره را می‌خوانند وسایلشان را در آن بگذارند تا در یک مراسم نیکوکاری به افراد نیازمند هدیه بدهیم.
  • یک لوازم‌التحریر که از سال تحصیلی گذشته برایشان باقی مانده و هنوز از آن استفاده می‌کنند را بالا گرفته، سوره را بخوانند.
  • پس از تلاش برای این که یک حرکت ورزشی را بیشتر انجام دهند، صوت سوره را گوش بدهند. حرکاتی مثل روپایی زدن، زدن توپ به دیوار بدون اینکه زمین بیفتد، طناب زدن، حفظ تعادل، ضربه زدن به توپ پینگ‌پنگ و… .
  • در حالی که به نوبت روی تخته یکی از ثروت‌های زندگی خود را می‌نویسند، با هم سوره را هم‌خوانی کنیم.
  • روی تخته عبارات مقایسه درس‌آموز و مقایسه ناراحت‌کننده را می‌نویسیم. دانش‌آموزان شروع به خواندن سوره می‌کنند. هنگام قرائت هر آیه، اگر به عبارت مقایسه درس‌آموز اشاره کرده بودیم، بچه‌ها با چهره شاداب آن آیه را می‌خوانند و بالعکس.
  • بچه‌ها در حالی که کف دو دستشان را مثل دو کفه ترازو گرفته‌ و به آرامی بالا و پایین می‌برند سوره را بخوانند.
  • به دانش‌­آموزان می‌گوییم می‌خواهیم سوره تکاثر را کلمه به کلمه بخوانیم. هر کلمه را که می‌خوانیم، آنها تکرار می‌کنند. به ازای هر کلمه، 10 امتیاز روی تخته ثبت می‌کنیم. بهتر است برای امتیازدهی، از یک نماد استفاده کنیم تا دانش­‌آموزان زیادتر شدن امتیازها را به خوبی درک کنند. به عنوان مثال: کارت‌هایی به شکل گل یا ستاره که رویش عدد 10 نوشته شده‌است، داشته باشیم و برای هر کلمه، یکی پای تخته بچسبانیم، لیوان‌هایی را روی هم بچینیم، یک مهره درون نخ بیاندازیم و … . در نهایت تعداد امتیازات کلمات سوره را با هم جمع می­‌کنیم و به آنها نشان می‌دهیم که چقدر کلمه‌های زیادی یاد گرفته‌ایم. کلمات سوره‌ها حرف‌های خدا هستند و تلاش برای زیاد‌تر داشتن آنها خوب است.
  • کلاس را به گروه‌های پنج نفره تقسیم می‌کنیم. هرگروه برای خود یه مقوای کوچک و زیبا به دیوار نصب کند. خوب است روی مقوا نقاشی یک جعبه گنج را بکشیم. دانش‌­آموزان هر روز در طی زمانی که مشغول تدریس سوره تکاثر هستیم به تعداد دفعاتی که سوره را می‌خوانند یک برچسب ستاره روی مقوای گروه‌­شان بچسبانند. در آخرین جلسه برای تشویق آنها یک بازی کلاسی به انتخاب گروهی که از همه بیشتر سوره را خوانده است انجام می‌دهیم.
  • مربی مشغول خواندن سوره تکاثر می‌شود، بچه­‌ها پنج تا پنج تا، پای تخته می‌آیند و چیزهایی که دوست دارند خیلی زیاد داشته باشند را با سرعت روی تخته می­نویسند و سر جای خود می‌نشینند. بچه‌­هایی هم که نشسته‌اند، آیات سوره را بعد از معلم تکرار می‌کنند. مثلاً یک دانش‌آموز می‌نویسد محبت کردن به پدر، دیگری می‌نویسد خواندن کتاب‌های بیشتر، دانستن درباره گیاهان، حفظ سوره‌های بیشتر و … .

[1] در این شیوه بهتر است عبارت‌ها کوتاه باشد تا دانش‌آموزان به راحتی از پس تکرار آنها برآیند.