با آیینههایی که روی آنها را پوشاندهایم وارد کلاس میشویم. از دانشآموزان میپرسیم: «به نظر شما اینها چیست؟» پاسخهای احتمالی دانشآموزان غیر از آیینه است. از آنها میپرسیم: «چرا نظرات شما اینقدر با هم متفاوت است؟» احتمالاً میگویند چون ما نمیتوانیم آن را مشاهده کنیم، نمیدانیم چیست.
این بار سوالمان را به صورت معما تکرار میکنیم و میگوییم: نام دیگرش «من درش پیدا» است.
بعد از این که دانشآموزان پاسخ صحیح را متوجه شدند، آیینهها را با شور و هیجان به عنوان هدیهای از طرف سوره مبارکه بروج به آنها میدهیم. به آنها فرصت میدهیم تا چند دقیقه خود را در آن مشاهده کنند. اکنون با گفتن ذکر «یا علی…» همه را به سکوت دعوت میکنیم تا آنطور که میخواهیم و طی مراحل زیر به مشاهده در آیینه مشغول شوند:
- مرحله اول (مشاهده عینی): به آنها میگوییم خودتان را در آیینه ببینید میخواهیم چند حرکت انجام دهیم؛
1- چشمهایتان را به حالت تعجب گرد کنید. 2- یک لبخند بزنید. 3- لپهایتان را باد کنید. 4- دندانهایتان را ببینید…
- مرحله دوم (مشاهده ذهنی یا خیالی): به آنها میگوییم: «بدون آیینه خودتان را ببینید.»
احتمالاً دانشآموزان میگویند: «بدون آیینه که نمیتوانیم!!» میگوییم: «فکر کنید دارید آیینه را نگاه میکنید. ذهن میتواند جای آیینه خیال کند و انگار شما دارید در آیینه مشاهده میکنید. همان کارهایی که در آیینه انجام میدادید را تکرار کنید.» از اینجا به بعد نیاز به تمرکز بیشتر هست.
- مرحله سوم (مشاهده عینی): هر دو نفر یک آیینه را باز کنید. نفر اول آیینه در دست و نفر دوم پشت نفر اول طوری بایستد که نفر اول او را در آیینه خود مشاهده کند. نفر دوم میتواند بدون صدا یک کلمه زیبا به نفر اول بگوید و او تشخیص دهد آن کلمه چیست. همچنین سه حرکت با اعضای صورتش انجام دهد که نفر جلویی در آیینه ببیند.
- مرحله چهارم (مشاهده ذهنی یا خیالی): آیینهها را کنار بگذارید. هر کس مشاهدات خود را در ذهنش مرور کند. سپس همه مراحل را با تعویض نفر دوم با اول تکرار میکنیم.
- مرحله پنجم (مشاهده ذهنی یا خیالی): اکنون همه در جای خود قرار گیرند. میگوییم: «هر کس آیینه خود را در دست بگیرد و خودش را نگاه کند. حال فکر کند دوستش دارد او را میبیند.» خطاب به یکی از دانشآموزان میگوییم: «فکر کردی؟ او کیست؟ چه کار میکند؟» همه دانشآموزان مشاهدات خود را بیان کنند. سپس میگوییم: «پس الان، هم خودت را میبینی و هم او را؟ او کجاست؟» میگوید: «پشتم!» میگوییم: «شما که نمیبینی، پس چطور میگویی؟» میگوید: «دیدمش ولی در ذهنم دیدم.» سپس میگوییم: «حالا فکر کنید دارید آیینه را میبینید، آیینه هم دارد شما را میبیند … . آن چشم شاهد شماست.»
- مرحله ششم: در این مرحله فیلمی که با دوربین مخفی (اعم از فیلم یا شکار صحنه) از اول کلاس تاکنون گرفته شده است را پخش میکنیم. با هیجان در حین دیدن فیلم به این مطلب اشاره میکنیم که این، چشم شاهد است که همه کارهای ما را دقیق دیده و ثبت میکند. خدا هم همینطور است. خدا شاهد همه شاهدهاست.
نیکوست که در اینجا ابرازی دعایی با چشم بسته و همراه با در آغوش گرفتن قرآن داشته باشیم: «خدایا!! ای کسی که شاهد همه موجودات هستی! گواهی بده که من، تو و تمام پیامبران، امامان، ملائکه و بندگان خوبت، آسمان و زمین و بقیه مخلوقاتت را دوست دارم.»
با انجام این فعالیت، جوهر تقوا را در وجود دانشآموزان نهادینه میکنیم. در نتیجه میتوانند خود را از منظر سوم ببینند. اگر قدرت مشاهده فرد با این بازی فعال شود و خود را بتواند از نگاه دیگر ببیند، تقوا در او احیا میشود.
هدف از طولانی بودن این فعالیت گسترش سطح مشاهده دانشآموزان است. میتوانیم با توجه به شرایط خود و ظرفیت دانشآموزان فعالیت را ادامه دهیم.
